We pay you but do we trust you? – Vertrouwen op de werkvloer ⅓

Ken Novak en Katrin Naert op ATD 2019

Eén van de grote thema’s op ATD 2019 was vertrouwen en psychologische veiligheid. Organisaties, wetenschappers en de L&D professionele vakgemeenschap zijn het er over eens: vertrouwen is factor die wellicht het meeste verschil maakt op allerlei vlakken. Ze bevestigen daarmee wat iedereen al heeft ervaren op de werkvloer.

Organisaties en teams met een vertrouwenscultuur zijn perfomanter, medewerkers zijn er gemotiveerder, het verzuim is lager en zij hebben minder last om mensen aan te trekken en te houden.

2 benaderingen van het onderwerp

Op ATD waren er grosso modo 2 soorten benaderingen van het onderwerp ‘Vertrouwen’ te onderscheiden:

  • De intuïtieve-gezond-verstand-benadering waarbij gekeken wordt naar ‘Welk gedrag stel je als je vertrouwenswaardig wil zijn?’ Ken Blanchard en zijn collega’s zijn hiermee al lang bezig. Richard Fagerlin verkiest ook deze aanpak en sprak dit jaar op ATD over zijn boek en methodologie ‘Trustology’.
  • De wetenschappelijke aanpak. Ik zou deze reeks van blogs willen starten met deze laatste insteek.

Dank je wel, Ken Novak

 Kenneth Novak’s levensmissie is het ontmaskeren van iedereen die neurowetenschappelijke en psychologische claims maakt die nergens op slaan. ‘Bull shit’ zoals Novak dat technisch noemt. Zijn presentatie op ATD was voor mij één van de hoogtepunten dit jaar. Hierbij een korte samenvatting.

Om te beginnen legt Novak heel goed het verschil uit tussen psychologische veiligheid en interpersoonlijk vertrouwen.

Psychologische veiligheid

Psychologische veiligheid bepaalt dus hoe jij je gedraagt. Als je je veilig voelt, gedraag je je op een andere manier in een team en op het werk dan als dat niet het geval is. Interpersoonlijke vertrouwen heeft een focus op hoe anderen zich gedragen tegenover ons. Beiden maken deel uit van vertrouwen.

Voorts haalt Novak verschillende studies aan die wetenschappelijk aantonen dat sociale pijn (door bijvoorbeeld uitsluiting of uitgescholden worden) evenveel pijn doet als fysieke pijn. Sterker nog, een herinnering aan sociale pijn is pijnlijker dan de herinnering aan echte fysieke pijn. Hij haalt 2 experimenten aan die aantonen dat pijnstillers ook helpen tegen sociale pijn.

Een andere vorm van sociale pijn is oneerlijk behandeld worden. Novak toont een fragment van een Ted Talk van Frans Van Wael, de wetenschapper die een boek schreef over empathie bij dieren.

Vertrouwen: een neurobiologische kwestie?

Uit uitgebreid wetenschappelijk onderzoek (zie slide hieronder) blijkt dat het hormoon oxytocine een sleutelfactor blijkt te spelen, zegt Novak. Oxytocine, ook wel het knuffelhormoon, genoemd, vind je op natuurlijke manier vaker bij vrouwen. Het is dit hormoon dat bijvoorbeeld de bevalling én melkproductie op gang brengt. Een afremmer voor oxytocine is testosteron, een hormoon dat mannen meer aanmaken.

Er zijn heel wat experimenten geweest waarbij oxytocine kunstmatig wordt ingenomen (via een neusspray) en waarbij vervolgens een vertrouwensspel wordt gespeeld. Anderen hebben via bloedafname de oxytocine niveaus gemeten in teams en organisaties waar veel of weinig vertrouwen heerste.

Het goede nieuws is dat je zowel als individu als organisaties acties kunt stellen die de aanmaak van Oxytocine stimuleren. Door die acties te stellen, vertrouw je gemakkelijker en word je door anderen gezien als een betrouwbaar persoon. Paul Zak heeft in zijn boek ‘Trust Factor’ deze factoren uitgebreid besproken en geïllustreerd met een hoop best practices. Dit boek heb ik in eerdere blogs uitgebreid besproken.

In het laatste deel van zijn presentatie staat Novak stil bij de neurobiologische aspecten van bias.

Wetenschappelijk onderzoek over vertrouwen

Gratis e-pocket ‘9 vragen die elke opleidingsverantwoordelijke moet kunnen beantwoorden’

10-Slimme-vragen-bij-het-kiezen-van-een-opleidingsleverancier

Hoe zorg je ervoor dat L&D als volwaardige strategische partner gezien wordt in je organisatie?

Een belangrijke eerste stap is ervoor zorgen dat je vertrouwd bent met de strategische doelstellingen en uitdagingen van je organisatie.

Test je kennis op dit vlak met deze gratis e-pocket.

Download hier gratis

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *