Een neurowetenschappelijke kijk op psychologische veiligheid – ATD 2017

Een neurowetenschappelijke kijk op psychologische veiligheid
Een neurowetenschappelijke kijk op psychologische veiligheid

Het onderwerp van deze presentatie trok mij aan omdat ik beroepsmatig nogal wat mensen tegenkom die psychologisch zich niet veilig voelen op het werk. De gevolgen voor zowel de persoon in kwestie zelf én de organisatie zijn zeer groot. Ik zie van op de eerste rij hoe mensen in die omstandigheden moeilijker leren, slechter presteren en in een negatieve spiraal terechtkomen die leidt tot ziek zijn of vertrekken.

De opener van neurowetenschapper Radecki bevestigt mijn ervaring. Hij citeert een onderzoek dat Google heeft gedaan bij zijn eigen medewerkers. Daaruit bleek dat psychologische veiligheid als de nummer één essentie is om goed te presteren.

Brein = complex maar werkt wel bij iedereen op dezelfde manier

‘Neuroscience drives us’….. Ons brein is uitermate complex maar het leidt ons in alles wat we doen. Bovendien is ons brein niet mee geëvolueerd met onze maatschappelijke evoluties. Het heeft –volgens Radecki – dus nog altijd dezelfde focus: een grote alertheid voor dreiging. Veiligheid is dus altijd de topprioriteit.

Ons brein is dan wel een complex netwerk, het gebruikt echter allerlei onbewuste efficiëntieprocessen. Eén voorbeeld daarvan is ‘biass’, een vooringenomenheid. Dit is een soort mentale shortcut. Een bekend voorbeeld is ‘Confirmation biass’. Je neem vooral die informatie op die bevestigt wat je al denkt of weet, dan informatie die dit tegenspreekt. Dit verklaart voor een stuk wellicht de weerstand die je als trainer vaak ervaart tijdens een opleiding als je iets uitlegt wat niet conformeert aan eerdere kennis van mensen.

SAFETY

 Volgens Radecki zorgen de volgende elementen voor psychologische veiligheid. Hij heeft deze handig in het letterwoord SAFETY gestopt.

  • Security Mensen willen veiligheid, zekerheid, voorspelbaarheid, helderheid. Dit verklaart de hoge weerstand tegen verandering.
  • Autonomy Ons brein houdt ervan controle te hebben. Autonomie reduceert stress en pijn perceptie.
  • Fairness Oneerlijkheid activeert ons walgingsnetwerk en eerlijkheid ons beloningscentrum. Dit zie je mooi geïllustreerd in een experiment dat Dr Frans De Waal heeft gedaan met apen.

  • Trust Ons brein reageert anders als we binnen een groep of buiten een groep opereren
  • Y… Deze letter staat voor YOU. Raddick beschouwt dit als de wildcard in het systeem. Veel hangt af van je persoonlijkheid, je biasses, de context waarin je leeft. Tegelijkertijd is dat ook de factor die je zelf het gemakkelijkst kan sturen.

 Elke persoon heeft een hoge of lage behoefte aan deze psychologische drijfveren.  

 En wat kunnen we hier nu mee ?

 Radecki beschrijft stress als een ‘magnifier’, een versterker dus van psychologische onveiligheid.

Te veel en te lange stress heeft een negatieve impact op het brein. Het is daarom belangrijk om jezelf bewust te zijn van of je veel of weinig behoefte van elke van deze drivers. Samen met een inzicht in je biases kan je jezelf zo sturen en beter leren en presteren op het

Ook nog dit

Ten slotte nog dit interessant weetje: het brein behandelt sociale pijn (zoals uitsluiting) op dezelfde manier als fysieke pijn maar het duurt langer en is sterker. Er is onderzoek dat aantoont dat pijnstillers in dat geval op dezelfde manier zouden kunnen helpen.

In de onderstaande vlog over dag 2 op ATD zie je Radecki kort aan de slag.

Ook de Zelfdeterminatietheorie van Deci & Ryan spreekt over psychologische drijfveren. Onderaan deze blog kan je een mindmap downloaden die deze theorie uitlegt.

Download de gratis mindmap

Deze mindmap legt aan de hand van de Zelfdeterminatietheorie van Deci & Ryan uit hoe leren een positieve impact heeft op  motivatie. Of anders geformuleerd: waarom investeren in opleiding en ontwikkeling essentieel is om medewerkers te motiveren en te engageren. Een mindmap om in het groot boven je bureau te hangen dus. 🙂

Klik hier om te downloaden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *